Het is gebruikelijk �cards� in te delen naar het moment waarop de kaarthouder betaalt: �pay later, now or before�. Een creditcard is van het �pay later� type omdat de kaarthouder pas aan het einde van een periode zijn aankopen echt hoeft af te rekenen. Bij gebruik van een pinpas wordt de rekening direct belast. Een pinpas is een debitcard en is van het �pay now� type. Voor de acceptant geldt echter dat zijn rekening na een PINtransactie eerder wordt gecrediteerd dan na een transactie met een creditcard.

Daarnaast kennen we kaarten in het betalingsverkeer waarbij de houder al wordt belast voordat hij een aankoop heeft gedaan, zoals bij de chipknip. Dergelijke kaarten van het �pay before� type moeten eerst worden opgeladen of gekocht voordat ze kunnen worden gebruikt. Om die �prepaid cards� te laden of kopen kan wel een debit- of creditcard worden gebruikt.

Creditcardmaatschappijen en banken geven alle soorten kaarten uit. Er zijn in Nederland echter (nog) geen debitcards met het MasterCard of Visa logo, zoals in de grotere (creditcard) landen als de VS en Groot Brittannië. Bij het gebruik van creditcards bestaat de mogelijkheid bedragen te autoriseren zonder dat er een transactie tot stand hoeft te komen (bijvoorbeeld bij hotelreservering) of te betalen zonder dat er autorisatie plaatsvindt (bijvoorbeeld in parkeerautomaten). Dat kan bij de debitcard niet. Andere verschillen zijn gelegen in de acceptatiegraad en de bestedingsruimte. De meeste Nederlandse debitcards kennen momenteel een veel hogere acceptatiegraad in het binnenland (PIN) en veel lagere in het buitenland (Maestro) en in de regel een lagere bestedingsruimte (afhankelijk voeding rekening en daglimiet). Daar staat tegenover dat de kosten van de debitcard voor de kaarthouders en acceptanten in de regel lager zijn. De hogere kosten van creditcards hangen deels samen met de hogere veiligheidsrisico�s van de transacties waar geen pin maar een handtekening wordt gebruikt om de echtheid van de kaarthouder te controleren. Een ander verschil is dat ingeval van PIN na een geslaagde transactie de betaling gegarandeerd is, terwijl een geslaagde transactie met een creditcard onder strikte voorwaarden nog door de kaarthouder kan worden teruggedraaid.